Ushbu kitob eston olimi Yulo Vooglayd tomonidan yozilgan bo‘lib, unda insoniyat oldida turgan muhim masalalar – inson, hayot, yashash muhiti, jamiyat, madaniyat, mehnat, rahbarlik, hamkorlik... kabi mavzular asosida o‘ziga xos tarzda yoritiladi. Asar eston jamiyatiga yo‘naltirilgan bo‘lsa-da, unda Estoniya juda kam tilga olinadi va umumiy ma’noda asarni, butun postsovet jamiyatlari uchun yozilgan deyish mumkin. Ushbu qo‘llanmani vatandoshga aylanishni istaydigan, vatandosh bo‘lib qoladigan va o‘zini vatandoshlardek tutadigan vatanparvar insonlar uchun yozilgan desak, ayni haqiqat bo‘ladi.
Audio boʻlimlar (268 ta)
Kitob haqida1 daqiqa
Kirish11 daqiqa
KItobning tuzilishi haqida6 daqiqa
Asosiy talqinlar4 daqiqa
Muammoga qanday yondashish kerak?4 daqiqa
To‘rtta muhim qo‘zg‘alish nuqtasi1 daqiqa
Vatandosh uchun muhim bo‘lgan uchta fan1 daqiqa
Qo‘shimcha izohlar4 daqiqa
1-bob. Inson0 daqiqa
Umumiy tushunchalar3 daqiqa
Axloqiy, ijtimoiy va ma’muriy nazorat5 daqiqa
Individ, shaxs, subyekt5 daqiqa
Inoyat – har bir xalqning ulkan boyligi sifatida3 daqiqa
Hayotiy mujdalar va hayot yo‘li3 daqiqa
Ko‘ra bilish va eshita olish qobiliyati, fikrlash modellari2 daqiqa
Harakatlar va anglash tizimi4 daqiqa
Huquqlar, majburiyatlar va mas’uliyat1 daqiqa
Mas’uliyatli harakatlar3 daqiqa
Mas’uliyat turlari
Maʼlumot manbalari: Mutolaa
2 daqiqa
Hech kimni baxtli qila olmaysiz2 daqiqa
Hech kimni aqlli qilolmaysiz5 daqiqa
Kompetentlik va sifatli yechimlar2 daqiqa
Asoslantirilmagan avtoritet3 daqiqa
Jamiyat va yangilanishlar3 daqiqa
Yangilik yaratish jasoratdir4 daqiqa
1.1. Axloq2 daqiqa
Umuminsoniy, milliy, mahalliy3 daqiqa
O‘z-o‘zini tartibga solish asoslari3 daqiqa
1.2. Inson individ sifatida2 daqiqa
1.3. Shaxs – jamiyat a’zosi va madaniyat namoyandasi4 daqiqa
Bilimli, ma’rifatli va tajribali bo‘lish muhim3 daqiqa
Mas’uliyatli bo‘lish zarurati1 daqiqa
Axloq haqida g‘amxo‘rlik qilish zarurati1 daqiqa
1.4. Inson subyekt sifatida4 daqiqa
1.5. Rollar va status5 daqiqa
1.6. Inson vatandosh sifatida1 daqiqa
Kim o‘zini vatandosh deb hisoblashi mumkin?4 daqiqa
Vatandoshlik jamiyatini shakllantirishning shartlari1 daqiqa
Vatandoshlik tuyg‘usi amaliyotda shakllanadi3 daqiqa
Xalq vatandoshlar majmuyi sifatida2 daqiqa
1.7. Professional12 daqiqa
1.8. Milliy elita1 daqiqa
II bob. Hayot0 daqiqa
2.0. Umumiy tushunchalar1 daqiqa
Ma’naviy yosh – bu yetuklik darajasidir2 daqiqa
Hayot – ijtimoiy hodisa va jarayon sifatida3 daqiqa
Qoniqish har doim ham mavjud holat bilan belgilanmaydi2 daqiqa
2.1. Hayot va unga tayyorlanganlik2 daqiqa
Hayot bosqichlari va kechuvlari2 daqiqa
Jamiyat a’zolari va madaniyat namoyandalari3 daqiqa
Qarorimiz qanday, ijromiz ham shunday2 daqiqa
Karyera – yaxshi ijrochilarning marrasi3 daqiqa
Professionallik va mas’uliyat5 daqiqa
Yuksak axloq poydevori bolalikda qo‘yiladi3 daqiqa
O‘z va o‘zgalar hayotining sifati ahamiyat kasb etadi2 daqiqa
Hayot o‘zgaruvchandir1 daqiqa
2.2. Ijtimoiylashuv4 daqiqa
Jamiyatda hayotiy quvvat hamda vaqt2 daqiqa
Kelajakka uzluksiz tayyorgarlik3 daqiqa
Ta’lim olish va uzluksiz o‘rganib borish hayot uchun zarur2 daqiqa
2.3. Identitet4 daqiqa
2.4. Salomatlik7 daqiqa
2.5. Ruhiy muvozanat va kognitiv dissonans haqida5 daqiqa
2.6. Jamiyatning qatlamlashuvi va stratifikatsion indeks4 daqiqa
2.7. Funksional savodxonlik2 daqiqa
Butun umr ta’lim olamiz3 daqiqa
Dunyoqarash masalasi1 daqiqa
2.8. Hayot va ta’limlilik0 daqiqa
“Ijtimoiy” so‘zini tushunishdagi chalkashlik davom etmoqda2 daqiqa
Qiymat jipslikda shakllanadi2 daqiqa
Bilish va tushunish5 daqiqa
Bilim, fikr, inonish…3 daqiqa
2.9. Subyekt va obyekt7 daqiqa
2.10. Maqsad va yo‘nalishga muvofiq faoliyat0 daqiqa
Tanlangan yo‘nalishda maqsadlarga erishiladi1 daqiqa
Saqlab qolish o‘zgartirishdan ko‘ra ahamiyatlidir1 daqiqa
Qo‘zg‘alish nuqtasi va maqsad haqidagi tasavvur4 daqiqa
Nimaga erishish va nimadan qochish kerak?2 daqiqa
Natijalar va oqibatlar1 daqiqa
Tamoyillar tizimi ijtimoiy kelishuv sifatida2 daqiqa
Kelajak prognozlari va ssenariylari1 daqiqa
Ustuvorliklar va matritsali analiz1 daqiqa
Vosita ham, maqsad ham muhimlikda bir xildir1 daqiqa
Talqin qilish tizimi1 daqiqa
2.11. Tizimlilik1 daqiqa
Rivojlantirish imkonsizdir, rivojlanish uchun shart-sharoit yaratish mumkin xolos2 daqiqa
Tizimni ko‘rish oson emas3 daqiqa
Fikriy modellarga birdamlik kategoriyasi2 daqiqa
2.12. Asosiy jarayon va ustuvor vazifa1 daqiqa
III bob . Yashash muhiti0 daqiqa
3.0. Umumiy tushunchalar5 daqiqa
3.1. Yashash muhitining jamoatchilik doirasidagi ahamiyati4 daqiqa
3.2. Situatsiya1 daqiqa
Obyektivlashtirilgan vaziyat [situatsiya]2 daqiqa
Subyektivlashtirilgan vaziyat10 daqiqa
3.3. Ijtimoiy zo‘riqish2 daqiqa
Begonalashuv2 daqiqa
Uzoqlashish5 daqiqa
Zo‘riqishlar qochishga majbur qilishi mumkin1 daqiqa
Vujudga kelishi mumkin bo‘lgan boshqa ijtimoiy zo‘riqishlar14 daqiqa
IV bob. Jamiyat0 daqiqa
4.0. Umumiy tushunchalar3 daqiqa
Vatandoshlar va jamiyat3 daqiqa
Munavvarlar jamiyatini nima tavsiflaydi?3 daqiqa
Chin muammoli tanlov vaziyati3 daqiqa
Aldov (yolg‘on) asosiga qurilgan jamiyatni nima tavsiflaydi?4 daqiqa
4.1. Inson mobilligi3 daqiqa
Professional talabchanlik4 daqiqa
4.2. Insonlarning himoyalanganligi5 daqiqa
4.3. Davlat2 daqiqa
Mavjud va istakdagi holat13 daqiqa
Tartibotni uzib bo‘lmaydi3 daqiqa
Davlat strukturasi muhim ahamiyat kasb etadi3 daqiqa
Vatandoshlik aktivligining shartlari2 daqiqa
O‘z-o‘zini tartibga solish ishlamaydi, agarda3 daqiqa
4.4. Xalq3 daqiqa
Oliy hokimiyat egasi4 daqiqa
Nomzodlar ham, saylovchilar ham mas’uliyatli bo‘lishi kerak2 daqiqa
Qayerga intilish kerak?4 daqiqa
Fikr yuritib va tafakkur qilib aqlli bo‘lish mumkin2 daqiqa
Xalq nima qila oladi?4 daqiqa
G‘ayriaxloqiy xulqdan qutulib qolish mumkin2 daqiqa
4.5. Siyosat3 daqiqa
Siyosat va hokimiyat3 daqiqa
V bob. Madaniyat0 daqiqa
5.0. Umumiy tushunchalar1 daqiqa
Har bir inson madaniyat namoyandasidir3 daqiqa
5.1. Urf-odatlar, marosimlar va an’analar5 daqiqa
Ijtimoiylashish – madaniyatga kirish sifatida0 daqiqa
5.2. Madaniyat va tarbiya1 daqiqa
Madaniyatga kirish ilk yoshdan boshlanadi4 daqiqa
Chegara va o‘lchamlarni his qilish muhim4 daqiqa
Har bir madaniyatda o‘zgacha1 daqiqa
5.3. Madaniyat va jamiyat3 daqiqa
Madaniyatning bostirilganligi va madaniy konflikt3 daqiqa
Tushunchalar madaniyat kontekstida shakllanadi2 daqiqa
Qadriyatlar va fazilatlar2 daqiqa
Inson va tafakkur madaniyati2 daqiqa
VI bob. Muloqot0 daqiqa
6.0. Umumiy tushunchalar2 daqiqa
Kommunikatsiya, muloqot, murojaat4 daqiqa
Formal va noformal aloqalar5 daqiqa
Indekslarni tuzish1 daqiqa
6.1. Muloqot va o‘zaro ta’sir2 daqiqa
Anglab yetish mumkin bo‘lgan aloqalar masshtabi7 daqiqa
6.2. To‘g‘ri va qayta aloqa7 daqiqa
Jamiyatdagi to‘g‘ri va qayta aloqa2 daqiqa
6.3. Til1 daqiqa
Til ravshanligi – barcha narsaning asosi3 daqiqa
Til beparvoligiga yo‘l qo‘yish mumkin emas3 daqiqa
VII bob. Faoliyat tizimi0 daqiqa
7.0. Umumiy tushunchalar1 daqiqa
7.1. Harakatlar2 daqiqa
Nuqtayi nazarlarning xilma-xilligi4 daqiqa
O‘yin fundamental harakatlardan biri sifatida2 daqiqa
Harakatlar maqsad hisoblanmaydi!1 daqiqa
7.2. Tartibga solish darajalari3 daqiqa
Har qanday muammo tartibotning har bir darajasida turli xil tarkibga ega bo‘ladi3 daqiqa
7.3. Professional inson modeli1 daqiqa
Model va modellashtirish1 daqiqa
Modellar kimlarga kerak?2 daqiqa
Jamiyat haqida tasavvur uyg‘otadigan modellar3 daqiqa
7.4. Faoliyatni modellashtirish3 daqiqa
VIII bob. Bilish tizimi0 daqiqa
8.0. Umumiy tushunchalar2 daqiqa
8.1. Bilish yo‘llari4 daqiqa
8.2. Ilmiy bilish1 daqiqa
Asosiy postulatlar0 daqiqa
Tadqiqotning subyekti va obyekti1 daqiqa
Tadqiqotning old shartlari4 daqiqa
Qadam-baqadam tadqiqot7 daqiqa
Jamiyatshunoslikka oid tadqiqodlar murakkabdir2 daqiqa
Ilmiy ma’lumot, mas’uliyat hamda vatandoshlar3 daqiqa
Ilm nima uchun kerak?4 daqiqa
8.3. Metodologiya va metodika3 daqiqa
Metodlar va metodika3 daqiqa
IX bob . Ta’lim0 daqiqa
9.0. Asosiy tushunchalar3 daqiqa
Ta’lim, tarbiya va tajribaning yagonaligi2 daqiqa
Bilish, tajriba hosil qilish va ma’nolantirish muhimdir2 daqiqa
9.1. O‘qish6 daqiqa
O‘qiguvchilar va bilim3 daqiqa
O‘qishga hamma ehtiyoj sezadi3 daqiqa
Maktablardagi asosiy jarayon6 daqiqa
O‘qish va jamiyat7 daqiqa
9.2. Vatandoshning ta’limi3 daqiqa
Nimaga erishish kerak edi?2 daqiqa
O‘z rivojlanish darajangni qanday baholash kerak?3 daqiqa
O‘qish tayyorgarlikni shakllantiruvchi jarayon sifatida3 daqiqa
9.3. Kompetentlik11 daqiqa
9.4. Ta’lim siyosati haqida2 daqiqa
Adashtiruvchi ma’lumotlar va fikrlar3 daqiqa
Chalkashliklarni vujudga keltiruvchi so‘zlar2 daqiqa
9.5. Oltin qoidalar jamlanmasi2 daqiqa
Vatandosh uchun mashqlar1 daqiqa
X bob. Mehnat0 daqiqa
10.0. Umumiy tushunchalar3 daqiqa
Mehnat majburiy faoliyat sifatida3 daqiqa
Mehnat nimaga bog‘liq?2 daqiqa
10.1. Mehnat hodisa va jarayon sifatida4 daqiqa
Ish joyi va mansab4 daqiqa
Mehnat shartlari2 daqiqa
10.2. Mehnatni tashkil qilish5 daqiqa
Mehnatda to‘g‘ri va qayta aloqa2 daqiqa
Mehnatni baholash4 daqiqa
Maosh tuzog‘i va qoniqarsiz infratuzilma3 daqiqa
10.3. Mehnat tayyorgarligi3 daqiqa
Mutaxassislik, kasb va mansab6 daqiqa
10.4. Ishchi kuchi2 daqiqa
Inkor qilish o‘z ortidan zo‘riqishni yetaklab keladi2 daqiqa
XI bob. Rahbarlik0 daqiqa
11.0. Asosiy tushunchalar4 daqiqa
Rahbarlik, ijro etish, qarorlarni shakllantirish3 daqiqa
Kim rahbarlik roli uchun mos keladi?4 daqiqa
11.1. Rahbarlikning subyekti va obyekti3 daqiqa
Kirishimlilik asosiy masala hisoblanadi1 daqiqa
Asosiy jarayon va yondosh faoliyat3 daqiqa
Jamoa bo‘lib kattaroq yutuqlarga erishish mumkin2 daqiqa
O‘z-o‘zini tartibga solish va uzviylik1 daqiqa
Rahbar va rahbar xodim4 daqiqa
Kimni rahbar hisoblashadi?7 daqiqa
Asoslantirilgan va asoslantirilmagan avtoritetlar strukturasi4 daqiqa
Kompetentlik tamoyili1 daqiqa
Hamkorlik va informatsiyalanganlik ahamiyat kasb etadi3 daqiqa
Matritsali analiz4 daqiqa
Barcha o‘quv kurslari birdek foydali emas2 daqiqa
11.2. Qarorlarni shakllantirish1 daqiqa
Maqsadga yo‘naltirilgan faoliyat va jarayonlar3 daqiqa
Qarorlarni shakllantirishga hamisha javobgarlik ergashib keladi4 daqiqa
Baholar, kompromiss2 daqiqa
Qaror tarkibi va strukturasi2 daqiqa
Qaror ijrosining subyekti va obyekti4 daqiqa
Maslahatchining roli haqida3 daqiqa
Katta va kichik, yaxshi va yomon qarorlar4 daqiqa
11.3. Innovatsion jarayon2 daqiqa
Muhimi qulay fursatni qo‘ldan chiqarmaslik2 daqiqa
Har bir innovatsiya takrorlanmasdir5 daqiqa
Sifat bosqichiga o‘tish uchun innovatsiya7 daqiqa
Har bir innovatsiya keyingisi uchun old shart bo‘lib xizmat qiladiHar bir innovatsiya keyingisi uchun old shart bo‘lib xizmat qiladi1 daqiqa
Igna qadash muojalasi mantig‘i1 daqiqa
Hududiy regulyatsiya markazining strukturasi4 daqiqa
11.4. Izlanishning ayrim metodlari0 daqiqa
Aqliy hujum4 daqiqa
Qidiruv o‘yini7 daqiqa
Disput7 daqiqa
XII bob. Hamkorlik0 daqiqa
12.0. Umumiy tushunchalar2 daqiqa
12.1. Hamkorlikning old shartlari3 daqiqa
12.2. Raqobat yoki hamkorlik?4 daqiqa
Hirs ko‘zlov bo‘lishi mumkin emas2 daqiqa
12.3. Hamkorlikka to‘siqlar2 daqiqa
Demagogiya o‘zi nima?2 daqiqa
Noprofessionallikni niqoblash3 daqiqa
Demagog atrofdagilarni manipuliyatsiya qilishni istaydi1 daqiqa
Demagogiyaning 100 ta misoli va belgilari18 daqiqa
